De Leidraad KEA Slim Reizen van Rijskwaterstaat beschrijft hoe je een kosteneffectiviteitsanalyse uitvoert voor Slim Reizen-maatregelen en -pakketten. Doel is om de kosten van maatregelen systematisch af te zetten tegen hun bijdrage aan het verminderen of verschuiven van hinder (bijvoorbeeld vermeden voertuigverliesuren, verschoven ritten, modal shift). De leidraad geeft begrippen, stappen en kengetallen om pakketten onderling te vergelijken en keuzes richting bestuur en opdrachtgevers te onderbouwen.
Kerninhoud in relatie tot hinder
De Leidraad KEA Slim Reizen – Kosteneffectiviteitsanalyse:
- Definieert wat onder kosteneffectiviteit bij Slim Reizen wordt verstaan (kosten per eenheid effect, bijvoorbeeld per vermeden voertuigverliesuur of per deelnemer).
- Beschrijft stappen: probleemafbakening, referentiescenario, effectinschatting van maatregelen, kostenraming, berekenen van kosteneffectiviteitsratio’s en gevoeligheidsanalyse.
- Geeft voorbeelden en kengetallen voor effecten van veelvoorkomende Slim Reizen-maatregelen (zoals spitsmijden, fiets- en OV-stimulering, thuiswerken).
- Helpt bij het vergelijken van alternatieve pakketten (bijvoorbeeld basis- en pluspakket) en het onderbouwen van keuzes richting bestuur: welke combinatie levert per euro het meeste hinderreductie op.
- Benadrukt de samenhang met monitoring en evaluatie: de uiteindelijke effecten moeten gemeten worden om aannames en kengetallen te kunnen bijstellen.
Gebruik in de processtappen
In de processtap Programmeren en beheren wordt de Leidraad KEA Slim Reizen gebruikt om voorstellen voor Slim Reizen-pakketten financieel-inhoudelijk te onderbouwen en verschillende opties met elkaar te vergelijken. Dit ondersteunt besluiten over welk pakket wordt gekozen en hoe zwaar Slim Reizen in het totale hinderaanpak-pakket wordt aangezet. In T6 biedt de leidraad handvatten om achteraf te beoordelen of de ingezette maatregelen daadwerkelijk kosteneffectief waren en om lessen te trekken voor toekomstige projecten en programma’s.
Beperkingen en aandachtspunten
De leidraad richt zich specifiek op kosteneffectiviteit van Slim Reizen-maatregelen en niet op bredere kosten-batenanalyses (waar ook maatschappelijke baten buiten hinder om worden meegenomen). De methode vraagt om aannames over effecten en deelname, die onzeker kunnen zijn; daarom is koppeling aan monitoring en evaluatie essentieel. De leidraad legt geen inhoudelijke prioriteiten op (bijvoorbeeld “altijd fiets stimuleren”), maar biedt uitsluitend een raamwerk om alternatieven te vergelijken – de uiteindelijke keuze blijft een bestuurlijke en beleidsmatige afweging.
Naar publicatie:
• Leidraad KEA Slim Reizen – Kosteneffectiviteitsanalyse (webomgeving)
